Digitale geletterdheid
Wat is digitale geletterdheid?
Digitale geletterdheid gaat over het vaardig, kritisch en bewust omgaan met digitale technologie. Leerlingen leren niet alleen werken met computers en tablets, maar ook hoe ze betrouwbare informatie vinden, veilig online communiceren en problemen oplossen met een digitale denkwijze.
Vanaf 2027 wordt digitale geletterdheid een verplicht onderdeel van het curriculum in het basisonderwijs. Dat betekent dat scholen structureel aandacht moeten besteden aan ICT-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking.
Op deze pagina vind je praktische lessen, digitale leerroutes, werkbladen en interactieve tools waarmee je in groep 7 en 8 direct aan de slag kunt met digitale vaardigheden.
De vier domeinen van digitale geletterdheid
Digitale geletterdheid in het basisonderwijs bestaat uit vier samenhangende domeinen: ICT-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking. Samen zorgen deze onderdelen ervoor dat leerlingen digitaal vaardig, kritisch en bewust leren handelen.
ICT-basisvaardigheden
Leerlingen leren omgaan met digitale apparaten en software. Ze ontwikkelen praktische vaardigheden zoals werken met bestanden, tekstverwerken, presenteren en veilig omgaan met accounts en wachtwoorden. Dit vormt de technische basis voor alle andere digitale vaardigheden.
Werken met Canva
Omgaan met de computer
Maak een schoolposter
In deze opdracht ontwerpen leerlingen in Canva een informatieve poster rondom een zelfgekozen schoolthema. Ze oefenen met lay-out, beeldgebruik, tekstopmaak en correct bestandsbeheer. Een praktische les om ICT-basisvaardigheden doelgericht te versterken.
Maak een infographic over schermtijd
In deze opdracht onderzoeken de leerlingen een actuele vraag, zoeken ze betrouwbare informatie en verwerken ze hun bevindingen in een overzichtelijke infographic met een ontwerptool zoals Canva. Zo oefenen ze op een praktische manier informatievaardigheden, digitale vaardigheden én creatief ontwerpen.
SpellingSecurity - Typen op tempo
SpellingSecurity is een gratis educatief typspel waarbij leerlingen Nederlandse spellingwoorden oefenen door virussen te neutraliseren. Verbeter spellingvaardigheid, leer (sneller) typen en werk dus aan digitale geletterdheid.
Informatievaardigheden
Leerlingen leren gericht zoeken, betrouwbare bronnen herkennen en informatie kritisch beoordelen. Ze ontdekken hoe ze hoofd- en bijzaken onderscheiden en informatie verwerken in hun eigen woorden. Dit domein sluit sterk aan bij begrijpend lezen en onderzoekend leren.
Webmissies
In deze webmissies gaan leerlingen stap voor stap aan de slag met een gerichte onderzoeksopdracht. Ze bezoeken zorgvuldig geselecteerde websites, verwerken informatie en werken doelgericht aan hun informatievaardigheden. Klik op download om het werkblad en de antwoorden te downloaden. Klik op de afbeelding om direct naar de leerlingpagina te gaan.
In deze webmissie ga je ontdekken wat kunstmatige intelligentie (AI) is en ontwerp je zelf met behulp van een AI-programma een uniek dier van de toekomst.
In deze webmissie ga je ontdekken hoe social media werkt en ontwerp je je eigen sociaal platform met een naam, logo en regels.
Duik in deze webmissie vol avontuur en leer alles over beroemde ontdekkingsreizigers zoals Columbus, Marco Polo en Neil Armstrong.
Klik op het plaatje of de titel om naar de webmissie te gaan. Gebruik de downloadknop hieronder om het werkblad te downloaden, of laat de leerlingen een leeg schrift gebruiken.
Ga terug in de tijd en doe onderzoek naar de tweede wereldoorlog. Wat betekende de oorlog voor Nederland? Wie was Anne Frank?
Klik op het plaatje of de titel om naar de webmissie te gaan. Gebruik de downloadknop hieronder om het werkblad te downloaden, of laat de leerlingen een leeg schrift gebruiken.
Mediawijsheid
Leerlingen worden zich bewust van hun online gedrag en de invloed van media. Ze leren omgaan met sociale media, privacy, cyberpesten en digitale identiteit. Mediawijsheid helpt hen om verantwoord en respectvol deel te nemen aan de online wereld.
Roblox: Veilig en slim gamen
Laat leerlingen Roblox onder de loep nemen met behulp van ChatGPT als onderzoekstool. Ze analyseren online risico’s en vertalen hun bevindingen naar een overzichtelijke Canva-poster over veilig gamen. Een eigentijdse les waarin mediawijsheid, ICT-basisvaardigheden en AI samenkomen.
Begrijpend lezen: Social Media
Social media is overal, maar hoe leer je kinderen er kritisch en bewust mee omgaan? Met deze begrijpend leestekst oefenen leerlingen niet alleen met hoofdgedachte, zoekvragen en verbanden, maar denken ze ook na over online gedrag, delen en vergelijken.
Begrijpend lezen: Meidenhuizen
Meidenhuizen op WhatsApp klinken misschien gezellig en onschuldig, maar wat gebeurt er eigenlijk met foto’s, filmpjes en persoonlijke informatie die online worden gedeeld? Met deze begrijpend leestekst denken kinderen na over privacy, groepsdruk en veilig online gedrag.
Begrijpend lezen: Het wachtwoord van Vinnie
In dit begrijpend lezen-werkblad lezen kinderen een verhaal over Vinnie, die ontdekt waarom een sterk wachtwoord zo belangrijk is.
Kinderen leren waaraan een sterk wachtwoord moet voldoen.. Ook leren ze waarom je een wachtwoord geheim moet houden en niet zomaar moet delen met anderen.
Computational thinking
Leerlingen leren denken als een probleemoplosser. Ze oefenen met logisch redeneren, patronen herkennen en problemen opdelen in stappen. Dit kan via programmeren, maar ook via “unplugged” activiteiten zonder computer.
Programmeren
De leerlingen leren programmeren via het programma Scratch. Deze boekjes beschrijven stapsgewijs wat de leerlingen moeten doen.
Begrijpend lezen - Wat is programmeren?
Laat leerlingen ontdekken wat programmeren eigenlijk is met een duidelijke en leuke begrijpend leestekst. Inclusief vragenblad én antwoordenblad, zodat je er direct mee aan de slag kunt.
Ook perfect om te doen nog vóórdat je aan de slag gaat met Scratch!
Scratch: De eerste kennismaking
In dit boekje maken leerlingen kennis met Scratch en ontdekken ze stap voor stap de belangrijkste functies van het programma. Met gerichte basisopdrachten leren ze hoe sprites, beweging, gebeurtenissen en eenvoudige scripts werken.
Scratch - Maak je eigen game - Pong
In dit boekje programmeren leerlingen stap voor stap het klassieke spel Pong in Scratch. Ze passen hun basiskennis toe en leren werken met variabelen, beweging en botsingen om een volledig speelbaar spel te maken.
Scratch - Maak je eigen game - Clickergame
Maak je eigen clickergame in Scratch en ontdek verder hoe programmeren werkt.
Leerlingen bouwen, testen, verbeteren én breiden hun game uit met upgrades.
Bouw de basis en wees zelf creatief met je eigen uitbreidingen!